Osteoporoza jest jednym z najpoważniejszych problemów zdrowia publicznego z powodu dużej i stale zwiększającej się liczby powodowanych nią złamań i następowego inwalidztwa starzejących się społeczeństw krajów rozwiniętych.
Czym jest osteoporoza? To układowa choroba szkieletu charakteryzująca się ubytkiem masy kostnej i zaburzeniami mikroarchitektury kostnej prowadzącymi do osłabienia ich wytrzymałości i w następstwie do złamań pod wpływem niewielkich urazów tzw. niskoenergetycznych (np. upadek z pozycji stojącej). Podłożem osteoporozy jest więc zmniejszenie masy i gęstości kości i pogorszenie jakości tkanki kostnej.

Po osiągnięciu szczytowej masy kostnej tj. około 35 r. życia od tego czasu obserwujemy tylko stopniowy, powolny ubytek masy kostnej. Ubytek ten zdecydowanie przyspiesza w okresie menopauzy (deficyt hormonalny).Częstość występowania osteoporozy szacuje się na około 35% kobiet i 15% mężczyzn miedzy 50 a 85 r. życia. Coraz większa częstość osteoporozy i złamań jest następstwem wydłużającej się średniej długości życia i zmianą trybu życia polegająca na zmniejszeniu codziennej aktywności fizycznej i siedzącym trybie życia. Ryzyko złamania osteoporotycznego zwiększa wiek, palenie tytoniu, picie alkoholu, niektóre leki i obciążający wywiad rodzinny (złamanie szyjki kości udowej u jednego z rodziców).
Jak poważną chorobą jest osteoporoza przemawia to, że co piata kobieta i co trzeci mężczyzna umiera w pierwszym roku po złamaniu szyjki kości udowej.
Jak zapobiegać?

  1. Ruch i wysiłek fizyczny: pozwala utrzymać prawidłową masę kostną i korzystnie wpływa na siłę mięśniową i koordynację ruchów co w konsekwencji zmniejsza ryzyko upadku.
  2. Dieta: Warunkiem optymalnej mineralizacji kośćca jest odpowiednia podaż wapnia i witaminy D.

Głównym źródłem wapnia w diecie powinny być produkty spożywcze, zwłaszcza mleko jego przetwory. Powinno się wybierać produkty mleczne o obniżonej zawartości tłuszczu celem utrzymania prawidłowego stężenia cholesterolu. Osoby z nietolerancją laktozy powinny pić napoje mleczne fermentowane tj: kefiry, jogurty, zsiadłe mleko. Naturalne źródła wapnia to także sery, niektóre warzywa tj: brokuły, fasola, pietruszka, zielony groszek, ryby. Ponieważ podaż wapnia w diecie osób starszych jest zwykle niewystarczająca, należy je suplementować w ilości około 800 mg dziennie.
Niedobór witaminy D występuje u większości osób w podeszłym wieku, szczególnie niewychodzących z domu, przebywających w zakładach opieki. W krajach Europy północnej i Środkowej (Polska) u wszystkich osób w wieku starszym obserwuje się spadek poziomu wit. D. co prowadzi do rozmiękania kości i osteoporozy. Obecnie zaleca się suplementację preparatami wit. D w dawce 1000-2000 j.m. przez cały rok, nie tylko w okresie zimowym.

     3. Warunki lokalowe: montaż barierek, uchwytów wannowych, posadzki antypoślizgowe, likwidacja progów, buty z antypoślizgową powierzchnią.